خەمۆکی” یا افسردگی کێشەیەکی دەروونییە کە لە سەرانسەری جیهاندا پەرەی سەندووە و میلیۆنان مرۆڤی لە تەمەنە جیاوازەکاندا بە خۆیەوە تووش کردووە. زۆربەی خەڵک بە هەڵە وا دەزانن خەمۆکی تەنیا دڵتەنگییەکی سادە یان وەڕەزبوونێکی کاتییە بەڵام لەڕاستیدا خەمۆکی نەخۆشینێکی ڕاستییە کە لە سەر هەست و نەستی مرۆڤ کاریگەری ڕاستەوخۆ دادەنێت. کەسی تووشبوو ڕەنگە بەبێ هۆکارێکی تایبەت هەست بە خەم و ئاڵۆزییەکی زۆر بکات و ئەمەیش ببێتە بەربەستێکی قایم بۆ چالاکیی ڕۆژانە، ئیشکردن، خوێندن و پەیوەندییەکانی و ڕەهەندە جیاجیاکانی ژیانی تووشی ئاریشە بکات.
گرنگیی ئەم باسە لەوەدایە کە ئەم نەخۆشینە دەکرێت چارەسەر ببێت بەڵام بەستراوەتەوە بەوەی کە تا چ ڕادەیەک لەلایەن خودی کەسەکەوە یان دەورووبەرەوە گرنگی پێ دەدرێت. زۆر کەس بە هۆی شەرم و ترس و ناهوشیارییەوە خۆ دەبوێرن لە چارەسەر یان درەنگ بە دوای چارەسەردا دەکەون کە هەر ئەم پرسە دەتوانێت ئاستی نەخۆشینەکە قورستر بکات تا ڕادەیەک کە چارەسەرکردنی بەرەو دژواربوون بچێت. لەم بابەتەدا هەوڵ دەدەین بە زمانێکی سادە و زانیاری پزیشکی خەمۆکی له سایتی دوکتۆر گیان بناسێنین و هۆکار و ڕێگای چارەسەرکردنی ئەم گرفتە دەستنیشان بکەین.
نیشانە دیارەکانی خەمۆکی: چۆن خەمۆکی دەستنیشان بکەین؟
نیشانەکانی خەمۆکی لە نێو کەسەکاندا جیاوازە، بەڵام نیشانە باوەکانی ئەمانەن:
نیشانە سۆزدارییەکان
- خەم و دڵتەنگییەکی زۆر: نەخۆش بە درێژایی ڕۆژ هەست بە خەم و دڵتەنگی دەکات.
- هەستکردن بە بێبایەخی و تاوانباربوون: تووشبوو بەردەوام خۆی سەرکۆنە دەکات و خۆی لە هەمبەر ڕووداوەکانی ژیانی بە تاوانبار دەزانێت.
- بێ هیوا بۆ داهاتوو: بە شێوەیەک کەسەکە هیچ پلان و بەرنامەیەکی بۆ داهاتوو نییە.
- چێژوەرنەگرتن(Anhedonia): تەنانەت ئەو چالاکییانیش وا پێشتر چێژبەخش بوون چیتر چێژبەخش نین.
نیشانە مەعریفی و هزرییەکان
- کەمبوونی تەرکیز و یادەوەری: تووشبوو لە بەبیر هێنانەوەی داتاکاندا تووشی کێشە دەبێت و ناتوانێت لە سەر بابەتێکی تایبەت تەرکیز بکات.
- سەخت بڕیاردان: هەر بەهۆی نەبوونی تەرکیزی پێویست، توانایی بڕیاردان بۆ کەسی تووشبوو کەم دەبێتەوە سەرەنجام ڕاڕایی جێگەی خۆی خۆش دەکات.
- بیرکردنەوەی نەرێنیی بەردەوام:تووشبوو بەردەوام بیر لە ڕوودانی ڕووداوی ناخۆش دەکاتەوە هەر ئەمەیش بەربەستێکە بۆ دەستپێکردنی هەر کارێکی نوێ.
- بیرکردنەوە بە خۆئازاردان یان خۆکوشتن: بیرکردنەوە بە خۆکوشتن و ئازارگەیاندن بە خۆ نیشانەیەکی تری ئەم نەخۆشینەیە، تووشبوو لە ڕێگەی کەرەستەی تایبەتەوە هەوڵ بۆ ئازاردانی خۆی یان تەنانەت پەنا بۆ خۆکوشتن دەبات
خەمۆکی” یا افسردگی کێشەیەکی دەروونییە کە لە سەرانسەری جیهاندا پەرەی سەندووە و میلیۆنان مرۆڤی لە تەمەنە جیاوازەکاندا بە خۆیەوە تووش کردووە. زۆربەی خەڵک بە هەڵە وا دەزانن خەمۆکی تەنیا دڵتەنگییەکی سادە یان وەڕەزبوونێکی کاتییە بەڵام لەڕاستیدا خەمۆکی نەخۆشینێکی ڕاستییە کە لە سەر هەست و نەستی مرۆڤ کاریگەری ڕاستەوخۆ دادەنێت. کەسی تووشبوو ڕەنگە بەبێ هۆکارێکی تایبەت هەست بە خەم و ئاڵۆزییەکی زۆر بکات و ئەمەیش ببێتە بەربەستێکی قایم بۆ چالاکیی ڕۆژانە، ئیشکردن، خوێندن و پەیوەندییەکانی و ڕەهەندە جیاجیاکانی ژیانی تووشی ئاریشە بکات.
گرنگیی ئەم باسە لەوەدایە کە ئەم نەخۆشینە دەکرێت چارەسەر ببێت بەڵام بەستراوەتەوە بەوەی کە تا چ ڕادەیەک لەلایەن خودی کەسەکەوە یان دەورووبەرەوە گرنگی پێ دەدرێت. زۆر کەس بە هۆی شەرم و ترس و ناهوشیارییەوە خۆ دەبوێرن لە چارەسەر یان درەنگ بە دوای چارەسەردا دەکەون کە هەر ئەم پرسە دەتوانێت ئاستی نەخۆشینەکە قورستر بکات تا ڕادەیەک کە چارەسەرکردنی بەرەو دژواربوون بچێت. لەم بابەتەدا هەوڵ دەدەین بە زمانێکی سادە و زانیاری پزیشکی خەمۆکی له سایتی دوکتۆر گیان بناسێنین و هۆکار و ڕێگای چارەسەرکردنی ئەم گرفتە دەستنیشان بکەین.
نیشانە دیارەکانی خەمۆکی: چۆن خەمۆکی دەستنیشان بکەین؟
نیشانەکانی خەمۆکی لە نێو کەسەکاندا جیاوازە، بەڵام نیشانە باوەکانی ئەمانەن:
نیشانە سۆزدارییەکان
- خەم و دڵتەنگییەکی زۆر: نەخۆش بە درێژایی ڕۆژ هەست بە خەم و دڵتەنگی دەکات.
- هەستکردن بە بێبایەخی و تاوانباربوون: تووشبوو بەردەوام خۆی سەرکۆنە دەکات و خۆی لە هەمبەر ڕووداوەکانی ژیانی بە تاوانبار دەزانێت.
- بێ هیوا بۆ داهاتوو: بە شێوەیەک کەسەکە هیچ پلان و بەرنامەیەکی بۆ داهاتوو نییە.
- چێژوەرنەگرتن(Anhedonia): تەنانەت ئەو چالاکییانیش وا پێشتر چێژبەخش بوون چیتر چێژبەخش نین.
نیشانە مەعریفی و هزرییەکان
- کەمبوونی تەرکیز و یادەوەری: تووشبوو لە بەبیر هێنانەوەی داتاکاندا تووشی کێشە دەبێت و ناتوانێت لە سەر بابەتێکی تایبەت تەرکیز بکات.
- سەخت بڕیاردان: هەر بەهۆی نەبوونی تەرکیزی پێویست، توانایی بڕیاردان بۆ کەسی تووشبوو کەم دەبێتەوە سەرەنجام ڕاڕایی جێگەی خۆی خۆش دەکات.
- بیرکردنەوەی نەرێنیی بەردەوام:تووشبوو بەردەوام بیر لە ڕوودانی ڕووداوی ناخۆش دەکاتەوە هەر ئەمەیش بەربەستێکە بۆ دەستپێکردنی هەر کارێکی نوێ.
- بیرکردنەوە بە خۆئازاردان یان خۆکوشتن: بیرکردنەوە بە خۆکوشتن و ئازارگەیاندن بە خۆ نیشانەیەکی تری ئەم نەخۆشینەیە، تووشبوو لە ڕێگەی کەرەستەی تایبەتەوە هەوڵ بۆ ئازاردانی خۆی یان تەنانەت پەنا بۆ خۆکوشتن دەبات
ظروف کافه و ست بار سرد؛ تجهیزات ضروری برای سرو حرفهای نوشیدنیها